| - |
Arbeids-Satisfactie-Index (ASI) J.D. van der Ploeg en E.M. Scholte, Bohn Stafleu Van Loghum (2004). De Arbeids-Satisfactie-Index (ASI) is een genormeerde instrument waarmee het mogelijk is om de arbeidstevredenheid van werknemers vast te stellen. De ASI is speciaal ontwikkeld voor leerkrachten (ASI-L) en hulpverleners in de jeugdzorg (ASI-J). Voor beide doelgroepen zijn normen ontwikkeld. De uitslagen kunnen worden gebruikt op zowel individueel-, team- als instellingsniveau en maken het mogelijk vast te stellen in hoeverre er sprake is van afwijkingen van het landelijke beeld. |
| - |
Balanced Scorecard Bert van Beek, Leo Hulsebos en Irene de Chateleux, KPC Groep, 's-Hertogenbosch. De Balanced Scorecard (voor primair en voortgezet onderwijs) heeft twee hoofdfuncties: 1. het is een instrument waarmee het management over de visie en de strategie van de school kan communiceren met alle belanghebbenden, waaronder de medewerkers, de ouders en de inspectie; 2. het is een sturingsinstrument voor het management. En er is een derde functie: de school kan de Balanced Scorecard gebruiken bij het opstellen van een zelfevaluatierapport. Op kwaliteitsring.nl is uitgebreide informatie te vinden over dit instrument, o.a. de handout 'Balanced Scorecard als kwaliteitskaart', een beschrijving van hoe GSG Helinium met de Balanced Scorecard aan de slag is gegaan en een basisprocedure voor het opstellen van een kwaliteitskaart. |
| - | Checklist Basisonderwijs Schooladviesdienst Regio Nijmegen (1988), Schooladviesdienst regio Nijmegen, Wijchen. |
| - | Collegiale visitatie in het primair onderwijs : draaiboek en model (KPC Groep) Voor wie wil leren : collegiale visitatie in het primair onderwijs / Anne ter Beek en Theo Winnubst. - Den Bosch : KPC Groep, 2003 In de publicatie wordt een model voor collegiale visitatie uitgewerkt. Met een draaiboek en praktische instrumenten (instrumenten voor de visitatiecommissie en instrumenten voor de school die wordt gevisiteerd). |
| - | Collegiale visitatie in het primair onderwijs : een krachtig instrument voor kwaliteitsverbetering (CPS) Collegiale visitatie in het primair onderwijs / Hetty Wiltink. - Amersfoort : CPS, 2001. - ISBN 9065084614 Beschrijving van de vijf stappen van het CPS-model voor collegiale visitatie. |
| - | Commit II en MIS: Instructiegedrag in combinatieklassen Vakgroep Onderwijskunde RUU (1989), Vakgroep Onderwijskunde RUU, Utrecht. |
| - | DIS (Diagnose-Instrument-Schoolverbetering) Boersma, R. Osonga, N. (1992), Gemeenschappelijk Centrum voor Onderwijsbegeleiding (GCO), Leeuwarden. |
| - | E-kubus: een analysemodel voor curricula Proefschrift van B. Raessens (Hogeschool van Amsterdam, 2009) waarin een model wordt gegeven om het curriculum van onderwijsorganisaties te positioneren. Daarbij wordt uitgegaan van de drie ontwikkelingen die consequenties hebben voor het onderwijs; die van internet, van de constructivistische visie op leren en die van mass customisation. De E-kubus kan als onderdeel van een kwaliteitszorginstrument voor onderwijsorganisaties fungeren en kan bijdragen aan de discussie over wat goed onderwijs is in relatie tot de drie dimensies. Het proefschrift is een uitgave van Boom uitgevers Den Haag. Zie ook de powerpoint-presentatie van B. Raessens over E-kubus tijdens ORD2009. In het tijdschrift OnderwijsInnovatie (nr. 4, december 2009, pag. 33-35) is een artikel te vinden over E-kubus. |
| - | Focus 3 Focus 3 : instrument om beleid te toetsen op pedagogische kwaliteit : handleiding / door M. Vollenhoven. - Amersfoort : CPS, 1999. - 58 p. - Bevat kaart en diskette Het instrument is op verzoek van de NPCS, de koepelorganisatie voor protestants-christelijk onderwijs, ontwikkeld door CPS, organisatie voor onderwijsontwikkeling. Het instrument kan dienen om beleidsstukken intern in onderwijs(organisaties) of extern (overheid, commissies, onderwijsraad) te toetsen op de pedagogische kwaliteit en/of het pedagogische gehalte. Pedagogische kwaliteit is kwaliteit die vooral voldoet aan pedagogische criteria, waarden en normen. Het instrument kan worden gebruikt in het primair en voortgezet onderwijs. Artikel over Focus 3 in tijdschrift 'Van 12 tot 18' |
| - | Gelaagde kwaliteitszorg De brochure 'Kwaliteit maak je met elkaar' bevat handreikingen voor het stimuleren en implementeren van gelaagde kwaliteitszorg op school. De bijlage bevat de scan 'Gelaagde kwaliteitszorg'. Een uitgave van CPS (2007). |
| - | IZES IZES : het Instrument voor de ZElfevaluatie van Scholen / door P. van Petegem en W. Brandt. - Leuven [etc.] : Acco, 2000. - 63 p. Bevat diskette. - ISBN 9033441306 Praktische handleiding voor de leerkracht, op papier en diskette. IZES is ontwikkeld op basis van het geïntegreerd model voor schooleffectiviteit van Scheerens. IZES omvat de procesvariabelen uit het model, op meso- en microniveau. |
| - | Kwaliteit Op Maat (KOM) Kwaliteitsinstrument waarmee scholen ook het hele proces van bepaling, verbetering en bewaking van de kwaliteit kunnen volgen. Een voorbeeldvragenlijst is opgenomen. Het instrument is ontwikkeld door het Algemeen Bureau Katholiek Onderwijs (ABKO) en de Vereniging Besturen Katholiek Onderwijs (VBKO). |
| - | Kwaliteitsmeter primair onderwijs (KPO) De kwaliteitsmeter is een instrument van kwaliteitszorg voor scholen en besturen die systematisch aan de slag willen met kwaliteitszorg. Het instrument is ontwikkeld door AVS en Van Beekveld & Tersptra. |
| - | KwaliteitsOntwikkeling OpleidingsSchool (KOOS) Veel scholen voor primair en voortgezet onderwijs ontwikkelen zich, in samenwerking met lerarenopleidingen, tot opleidingsscholen. Dit betekent onder meer dat de opleidingsscholen verantwoordelijkheid dragen voor de kwaliteit van het leren en opleiden van studenten op de eigen school. Voor opleidingsscholen in de regio Arnhem/Nijmegen en de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) was dit aanleiding om onderzoek te doen naar de kwaliteit van de eigen opleidingsscholen. Dit onderzoek heeft geresulteerd in het kwaliteitsintrument KwaliteitsOntwikkeling OpleidingsSchool (KOOS). KOOS is een op ontwikkeling gericht instrument dat opleidingsscholen via een cyclus van signaleren, analyseren, interveniëren en evalueren, inzicht geeft in de kwaliteit van hun school als opleidingsschool. Informatie over het instrument is te vinden in het artikel Kwaliteit van de opleidingsschool maak je samen! (Tijdschrift voor Lerarenopleiders, nr. 4, november 2009, pag. 14-20) en in de publicatie over werkplekleren 'Perspectieven op samen leraren opleiden' (Garant, Antwerpen-Apeldoorn, 2009) |
| - | KWIN (kwaliteitsindruk) Kopmels, D. (1991), 'Effectieve schoolontwikkeling', RPCZ, Middelburg. |
| - | Leraren Leren van Leerlingen (LLL) Instrument voor zelfevaluatie door leraren, ontwikkeld in Vlaanderen door Edubron van de Universiteit Antwerpen o.l.v. Peter Van Petegem. Het instrument spruit voort uit een dubbel perspectief: zelfevaluatie aan de kant van de leerkracht en participatie en feedback aan de kant van de leerlingen. Voor leerkrachten is het een middel om hun professionele ontwikkeling richting te geven, voor de leerlingen verhoogt het de participatie op klasniveau. Er is een versie van het instrument voor de derde graad van het basisonderwijs en een versie voor het secundair onderwijs. Informatie over het instrument is te vinden in het boek 'Leraren leren van leerlingen: instrument voor zelfevaluatie door leraren' geschreven door Peter Van Petegem, Alexia Deneire en Paul Cautreels, een uitgave in de Praktijkreeks voor Schoolontwikkeling van uitgever Plantyn. |
| - | Liskal Aarnoutse, C., Leeuwe, J. van, Oud, H., Voeten, R., Kan, N. van (1995), Katholieke Universiteit Nijmegen, Nijmegen. |
| - | Organisatiedoorlichting voor het basisonderwijs 'Zorgverbreding in de basisschool' Opgenomen in: Polderman, J. Castelijns, J. (1994), Coördineren van de interne leerlingenzorg, CPS, Hoevelaken. |
| - | Ouderparticipatie en ouderbetrokkenheid bij educatie De kwaliteit van educatieve voorzieningen (school, peuterspeelzaal, kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang, brede school) verbetert, wanneer ouders participeren in doel, organisatie en beleid; wanneer ouders meeleven, meedoen, meedenken, en meebeslissen. Spectrum, centrum voor maatschappelijke ondersteuning in Gelderland, ontwikkelde hiervoor een quickscan. |
| - | SAS, instrument voor schooldiagnose voor het basisonderwijs Voogt, J.C. (1991), 'SAS', schooldiagnose basisonderwijs, SDU-Plantijnstraat, Den Haag. |
| - | Scholen met succes 'Scholen met succes' is een geïntegreerd ondersteuningsprogramma ter bevordering van kwaliteitsbewustzijn en klantgerichtheid in het onderwijs. Het programma betreft een flexibel maatwerktraject, ontwikkeld en uitgevoerd door enkele zelfstandige adviesbureaus onder coördinatie van Dulmers Organisatie Ontwikkeling. |
| - | School als leerwerkomgeving (quick scan) Om kwaliteit in het onderwijs te kunnen waarborgen zijn bekwame leraren nodig, leraren die goed zijn opgeleid en die zich blijvend professionaliseren. Opleiden in de school en stimuleren tot verdere professionalisering stellen eisen aan de school als leerwerkomgeving voor leraren. De quick scan 'De school als leerwerkomgeving' stelt scholen in staat om de kwaliteit van de werkplek als leeromgeving voor het eigen personeel in kaart te brengen. De quick scan is bedoeld als snel in te vullen analyse-instrument waarvan de uitkomsten gebruikt kunnen worden als uitgangspunt voor individuele en gezamenlijke reflectie. De quick scan is nog in ontwikkeling; hij wordt ontwikkeld door Stichting Beroepskwaliteit Leraren (SBL) in samenwerking met Ruud de Moor Centrum (2005). |
| - | Schoolontwikkelingsprofiel Gemeenschappelijk Onderwijs Advies Centrum (GOAC) (1993), GOAC, 's Hertogenbosch. |
| - | Schoolontwikkelingsproject van CPS Het Schoolontwikkelingsproject van CPS helpt scholen bij het verbeteren van de onderwijsprestaties van hun leerlingen. In het project werken scholen - onder begeleiding van CPS-adviseurs - drie jaar lang aan duurzaam, beter onderwijs. |
| - | Schoolzelfevaluatie in het basisonderwijs Grift, W van de, e.a. (1993), ISOR, Utrecht. |
| - |
Schoolzelfevaluatie & schooltoezicht Christelijk Pedagogisch Studiecentrum (CPS), Amersfoort, 2000. Een eenvoudig en handig instrument op cd-rom voor scholen in het primair onderwijs om de kwaliteit te bepalen op basis van de kwaliteitskenmerken voor goed onderwijs van de inspectie. |
| - | Signaleringspakket 'Onderweg' Schoolbegeleidingsdienst Noord-Westelijk Brabant (1991), Schoolbegeleidingsdienst Noord-Westelijk Brabant, 's Hertogenbosch. |
| - | Verbeter-Meter: in gesprek met leerlingen om de basisschool te verbeteren De VerbeterMeter betrekt leerlingen bij het verbeteren van de kwaliteit van de school. Eerst wordt door leerlingen gestemd wat belangrijke onderwerpen zijn om de school te verbeteren. Daarna houden leerkrachten en leerlingen open interviews met leerlingen en maken ze een verbeterplan. De VerbeterMeter is een product van WESP in samenwerking met scholen in het primair en voortgezet onderwijs tijdens de Nationale Onderwijs Week in oktober 2003. De VerbeterMeter is verkrijgbaar bij Uitgeverij ten Brink in Meppel, telefoon (0522) 85 53 03 (geef aan of het gaat om de uitgave voor basisonderwijs of voortgezet onderwijs). |
| - | Vrolijke Scholen Test Met deze test kunnen scholen nagaan hoe het kwaliteitsbeleid van de school is op het gebied van omgangsvormen, emancipatie en anti-discriminatie. Het invullen van de test kost circa 10 minuten. Als resultaat krijgt de school een score, een 'beoordeling' en tal van suggesties voor verbetering. |
| - | WMK-PO - Werken met Kwaliteitskaarten WMK-PO is een totaal systeem voor interne kwaliteitszorg gebaseerd op het toetsingskader primair onderwijs. De digitale Quick-Scan brengt de sterke en zwakke kanten van de school in kaart. Vervolgens wordt de kwaliteit met behulp van twintig kwaliteitskaarten beschreven en beoordeeld. De kwaliteitskaarten beschrijven de school vanuit de missie en visie uit het schoolplan. Dit leidt tot een schoolontwikkelplan met verbeterdoelen die kunnen worden gerealiseerd en geëvalueerd. Verder biedt WMK-PO leraren en schoolleiders de mogelijkheid om een persoonlijk ontwikkelplan op te stellen. |
| - | ZEBO - instrument voor Zelf-Evaluatie in het BasiOnderwijs Computersysteem voor schoolzelfevaluatie - bestaande uit een reeks vragenlijsten voor leerlingen, leerkrachten en schoolleiding - waarmee basisscholen zelf kunnen nagaan hoe ze functioneren. ZEBO is ontwikkeld door de Universiteit Twente en wordt uitgegeven door Rovict. Het product vindt zijn oorsprong in een onderzoek dat is uitgevoerd van 1994-1999 door Cito, OCTO en SLO. |
| - | ZEK - ZelfEvaluatieKader De werkwijze van ZelfEvaluatieKader helpt scholen de kwaliteit van de leerlingenzorg in kaart te brengen. De aanpak en instrumenten van ZEK geven scholen zicht op: hoe goed de leerlingenzorg is; hoe het management, teamleden, ouders en leerlingen daar tegenaan kijken; wat scholen kunnen doen om de leerlingenzorg te verbeteren. |
Informatie over instrumenten voor het primair onderwijs is ook te vinden op de website School aan zet.