Literatuuroverzicht

Toetsing en beoordeling van competenties

Beoordelen met portfolio's / Henk Moelands en Jan van Weeren - Arnhem : Citogroep, 2003. - (BVE/HO Brochurereeks Perspectief op Assessment ; nr. 3)
Een inleiding in de portfoliomethodiek.

Beoordeling en toetsing in het nieuwe onderwijsconcept / door Ruud Klarus
In: Op zoek naar een krachtige beroepsgerichte leeromgeving / Jeroen Onstenk red. - 's-Hertogenbosch : CINOP, 2000; p. 167-204
Ingegaan wordt op de ontwikkeling van competentiegerichte toets- en afsluitingsvormen die adequaat zijn binnen het onderwijsconcept waarin de nadruk wordt gelegd op leerdoelen rond de ontwikkeling van competenties gericht op het functioneren in de (toekomstige) maatschappelijke of beroepsmatige handelingspraktijk.

Beoordelingsvormen in taalperspectief / Mondriaan onderwijsgroep i.s.m. ROC Utrecht en Instituut voor Taalonderzoek en Taalonderwijs Anderstaligen (ITTA), 2004
Een overzicht van beoordelingsvormen in competentiegericht onderwijs vanuit het perspectief van taalvaardigheid van de deelnemer. De uitgave is ontwikkeld in het kader van het KCE-project 'Examinering en taalbeleid'.

De beroepspraktijkvorming / door P. Willemse, M. Mulders, Y. Boonaerts. - 's-Hertogenbosch : CINOP, 2003. - (Themakatern Examinering ; 1)
Themakatern met een bundeling van producten van het Netwerk Examinering rond examinering in de beroepspraktijkvorming en de kwaliteit van de BPV-beoordeling.

Competency based assessment : a guide to implementation / door P.D. Rutherford. 
- Melbourne : Pitman, 1995. - ISBN 0582804671

Competentie-assessment  : competentiemanagement, assessment-centermethode,
360 graden-assessment/ door H.J.J.L. Seegers. - Deventer :
Kluwer BedrijfsInformatie, 1998
Uiteenzetting van de begrippen, de implementatie en een checklist.

Competentie-assessment : de ontwikkeling en toepassing van self-, peer- en expert-assessments in het hbo : een praktijkvoorbeeld / door A. van Berkel, K. Hofman, G. Kinkhorst ... [et al.]. - Utrecht : Lemma, 2003. - 162 p. - ISBN 9059310985
Praktisch hulpmiddel bij het vormgeven van assessment van compententies. Er zijn een groot aantal uitgewerkte assessmentinstrumenten opgenomen die in principe bruikbaar zijn voor alle hbo-opleidingen.

Competentiegericht beoordelen in het mbo / J. Dams, M. Janssen, P. Willemse (CINOP), J. van Weeren (Cito), T. van Haperen (SLO). - MBO Raad, 2007
Handreikingen om de kwaliteit van examinering in het competentiegericht middelbaar beroepsonderwijs te versterken. Werkdocument voor het middenmanagement en diegenen die zich met de uitvoering van examinering bezighouden.

Competentiegericht beroepsonderwijs : Gediplomeerd, maar ook bekwaam? / onder red. van M. Mulder, R. Wesselink en H. Biemans [et al.]. - Groningen : Wolters-Noordhoff, 2003. - 326 p. : fig., tab. - Lit. opg. - ISBN 9001138632
De achtergronden van het competentiegerichte beroepsonderwijs worden belicht. Dat gebeurt vanuit verschillende onderwijskundige invalshoeken en vanuit het onderzoek en de theorievorming van de afgelopen jaren. Deze invalshoeken zijn: onderwijsbeleid- en bestuur, curriculumtheorie, leren en instructie, informatie- en communicatietechnologie en toetsing. De thema's in dit boek worden verder belicht vanuit het onderwijsbeleid, de onderwijspolitiek, het bedrijfsleven, het hoger onderwijs en de lerarenopleiding.

Competentiegericht leren en beoordelen in vmbo en mbo : ontwikkelingen, knelpunten en oplossingsrichtingen tussen theorie en praktijk / E. de Boer, A. van der Burg, H. Kuhlemeier [et al.]. - Utrecht : Werkgeversvereniging Onderwijsverzorgingsinstellingen (WVOI), 2005
In deze studie/discussienota geven de zes onderwijsverzorgingsinstellingen een overzicht van de ontwikkelingen, knelpunten en oplossingsrichtingen op het terrein van competentiegericht leren en beoordelen in vmbo en mbo.

Competentiegericht leren vormgeven, zo kun je dat doen... / Joke Droste (red.). - Den Bosch : Cinop, 2005
In deze uitgave staat de invulling van competentiegericht leren en opleiden centraal. De publicatie bevat voorbeelden (uit mbo, vmbo, hbo en educatie) en antwoorden op vragen: hoe organiseer en programmeer je opleidingstrajecten; hoe geef je leersituaties en begeleiding vorm; hoe vul je competentiegericht beoordelen in.

Competentiegericht opleiden en toetsen : theorie en praktijk van flexibel leren / Filip Dochy en Goele Nickmans. - Utrecht : Lemma, 2005
Dit boek geeft een overzicht van de theoretische achtergronden en de praktische realisaties die de onderwijsinnovatie van competentiegericht opleiden met zich meebrengt. Door middel van interviews met docenten biedt dit boek inzicht in de diverse niveaus van competentiegericht opleiden en toetsen die in de praktijk terug te vinden zijn.

Competentiegericht toetsen bij de politie / Maaike Nibbelink. - 2004
Artikel over de praktijk van competentiegericht opleiden, toetsen en beoordelen binnen het vernieuwde politieonderwijs. Geschreven door Maaike Nibbelink voor Toetswijzer.

Competentiegericht toetsen in de praktijk : eindrapportage E-merge OP 3.7 / B. Rienties, J. Schmeitz, T. Koet e.a. - 2007
Hoe kan een docent in de praktijk elektronische competentiegerichte toetsen in het curriculum invoeren (met gebruik van Blackboard)? Aan de hand van zeven pilots in het hoger onderwijs wordt antwoord gegeven op deze vraag.

Competentie-ontwikkelend onderwijs : een verkenning. - Antwerpen en Apeldoorn : Vlaamse Onderwijsraad en Garant, 2008
Over de precieze inhoud van de begrippen competentiegericht onderwijs en competentie-ontwikkelend onderwijs bestaat in de Vlaamse onderwijswereld geen duidelijkheid. Daarom organiseerde de Vlaamse Onderwijsraad (VLOR) hierover een probleemverkenning. Deze uitgave - waarin raadsleden, praktijkdeskundigen en academici uit Nederland en Vlaanderen ingaan op competentiegericht onderwijs en beoordelen - is het resultaat van de probleemverkenning.

Competenties : verheldering van het begrip / door Evelijn S. Bos. -  Heerlen : Open Universiteit Nederland, 1998. - ISBN: 9035817796
Er bestaan verschillende definities van het begrip 'competentie' waardoor verwarring veroorzaakt wordt. De generieke componenten uit de geraadpleegde literatuur die het begrip 'competentie' representeren zijn de volgende: 1. een inhoud-classificatie-component dat aangeeft om welke competentie het gaat; 2. de context waarin de competentie uitgevoerd wordt; 3. vaardigheden die nodig zijn om de competentie uit te kunnen voeren; 4. kennis die nodig is om de competentie uit te kunnen voeren; 5. persoonlijke eigenschappen die sturing kunnen geven aan de manier van de uitvoering van de competentie; 6. criteria waaraan de competentie moet voldoen. De componenten die naar voeren zijn gekomen uit het literatuuronderzoek fungeren als basis bij het formuleren van competenties.  

Competenties als tool
In : Tijdschrift voor Hoger onderwijs & Management (TH&MA) . - Jrg. 18 (2000) nr. 3 ; p. 26 -51
Het themadeel van deze uitgave gaat in op de toepassing van competenties in zowel het onderwijs als het personeelsbeleid: competentieleren en en competentiemanagement.

Competenties erkennen : een studie naar modellen en prodedures voor leerwegonafhankelijke beoordeling van beroepscompetenties / door Ruud Klarus. - 's-Hertogenbosch : Centrum voor Innovatie van Opleidingen (CINOP), 1998. - Proefschrift Nijmegen. - ISBN: 9050032559
In deze studie wordt een model gepresenteerd voor leerwegonafhankelijke beoordeling. Op basis van het model zijn procedures ontwikkeld en toegepast in verschillende branches en op verschillende niveaus. De vraag die in deze studie centraal staat, is of het mogelijk en relevant is om competenties formeel te erkennen en te certificeren ongeacht het leertraject waarin ze verworven werden. En- op de tweede plaats- hoe verantwoord een leerwegonafhankelijk beoordelingssysteem eruit zou kunnen zien dat naast certificeren van hoe dan ook verworven competenties tevens aanzet tot voortgaande competentie-ontwikkeling. Eén van de pilots beteft de lerarenopleiding secundair beroepsonderwijs .

Competenties in het voortgezet onderwijs / Ed Taylor m.m.v. Clarien Veltkamp en Marga Kemper. - Apeldoorn/Antwerpen : Garant Uitgevers, 2003. - (Vmbo-Serie-Wisselwerk). - ISBN 9044114271
De uitgave biedt een eerste oriëntatie op competentiegericht onderwijs, aan de hand van ervaringen van de vrije scholen. Vragen hierbij zijn ondermeer: wat zijn competenties nu eigenlijk? Hebben we het altijd over hetzelfde? In de bijlagen: competenties in vakleerplannen van de vrije scholen en een inventarisatie van wat 50 mbo-opleidingen verstaan onder competenties.

Competenties toetsen concreet : voorbeelden van (proef)competentietoetsen niveau 1 en 2 vmbo/mbo / Ger van der Kroft e.a. - Arnhem : Citogroep, 2002. - 63 p. - (BVE Brochurereeks Perspectief op Assessment ; nr. 2)
Informatie over de competentietoetsen die Citogroep in het kader van het project 'Baanbreker' heeft ontwikkeld voor de certificaattrajecten VMBO-BVE. De proeftoetsen geven een goed beeld van wat competentiegericht toetsen in de praktijk betekent. Er zijn toetsen samengesteld voor o.a.: autotechniek vmbo, bouwassistent vmbo, winkelassistent roc, administratie vmbo en roc, horeca roc en zorghulp vmbo.

Development centers : ontwikkelen van competenties in organisaties / onder red.
van H.H. Tillema. - Deventer : Kluwer Bedrijfswetenschappen, 1996. - ISBN 9026724640
Het development center is een instrument om zicht te krijgen op de sterke
en zwakke punten in kwalificaties van mensen met de bedoeling het
functioneren in de organisatie te verbeteren. Development centers bieden
hulp bij de diagnose en monitoring van functioneren in organisaties en
geven feedbackinformatie ten behoeve van ontwikkelingsprocessen.

Handboek assessment deel I : gedragsproeven / Piet Hendriks en Wouter Schoonman. - Assen : Van Gorcum, 2006. - 158 p.
In dit handboek staat m.n. de theorie van gedragsproeven centraal. Gedragsproeven zijn min of meer authentieke simulaties waarin de student de kans krijgt het bedoelde gedrag, behorende bij zijn competenties, te laten zien. Op deze wijze kan het effectief functioneren van studenten goed in beeld worden gebracht. Gedragsproeven kunnen zo een belangrijke bijdrage leveren aan een verantwoorde beoordeling van studenten.
Bij het handboek hoort de website www.assessment-pro.nl. Deze site gaat in op de praktijk en biedt ondersteuning bij opzet en uitvoering van gedragsproeven en andere vormen van assessment.

Integratie van instructie en assessment in competentiegericht onderwijs / door G. Straetmans, D. Sluijsmans, B.G. Bolhuis [et al.]
In: Tijdschrift voor Hoger Onderwijs. - Vol. 21 (2003), nr. 3 ; p. 171-197
Een schets van hoe competentiegericht onderwijs kan worden opgezet door elementen uit een constructivistisch georiënteerd instructiemodel, het zogenaamde 4C/ID model, te integreren met moderne opvattingen over assessment. Met een voorbeeld van een concrete competentie voor het beroep van allround politiemedewerker is dit toegelicht.

Innovatiewijzer anders beoordelen / SLO, 2006
Beschrijving van de stappen voor een nieuw beoordelingsbeleid bij competentiegericht leren (in het beroepsonderwijs).

Naar competentiegericht beoordelen in het groene onderwijs / Jos Winkels. - Arnhem : Citogroep, 2004
Uitgave in het kader van het project 'De groene standaard' om docenten in het groene onderwijs te helpen bij het ontwikkelen van toetsvormen die beter zijn afgestemd op de eisen van competentiegericht opleiden. Met uitgewerkte voorbeelden van assessmentvormen in diverse varianten.

Nieuwe leren, nieuwe toetsen / Esther de Boer
In: Van 12 tot 18. - Nr. 5, mei 2006
'Waarom, hoe en wat toetsen we', vroegen docenten vmbo en mbo zich af nadat daar het competentiegericht leren z'n intrede had gedaan. In dit artikel gaat de auteur na welke elementen van het competentiegericht leren en toetsen ook voor havo en vwo geschikt zijn.

Peerassessment : themanummer Tijdschrift voor Hoger Onderwijs, nr. 4, december 2003
- Peer- en co-assessment als instrument voor diepgaand leren : bevindingen en richtlijnen / F. Dochy, W. Admiraal en A. Pilot
- Peerassessment en de ontwikkeling van reflectievaardigheden in de lerarenopleiding / D.M.A. Sluijsmans
- Peerassessment in universitair onderwijs : een onderzoek naar bruikbare ontwerpen / B.A.M. van den Berg, W. Admiraal en A. Pilot
- Peerassessment en selfassessment in een competentiegericht methodologiecurriculum / D. Joosten-ten Brinke, P.S. Verhoeven en J.A. Van Buuren

Praktische toepassingen van het assessment center  : een instrument voor beter personeelsbeleid / door A.M. Nijssen. - Baarn : Nelissen, 2000. - ISBN 9024414482 

Protocol Portfolio Scoring : een methode voor het systematisch scoren en vaststellen van competenties / Gerard Straetmans. - Arnhem : Citogroep, 2004. - 46 p. - (BVE/HO Brochurereeks Perspectief op Assessment ; nr. 4)
De brochure biedt ondersteuning aan docenten en onderwijsmanagers die betrokken zijn bij het opstellen van plannen voor een competentiegerichte beroepsopleiding (en het onderdeel toetsing en afsluiting). De brochure gaat in op: het begrip competenties; vaststellen van competentie; gestructureerd beoordelen van een portfolio; integratie van instructie en assessment.

De rol van docenten en leertrajectbegeleiders bij de integratie van kennis, vaardigheden en attitudes [NWOO/PROO-onderzoek 2004-2007].
Projectleider: prof. dr. J. van der Sanden. Uitvoerder: drs. A. Seezink (e-mail: a.seezink@tue.nl), Technische Universitaire Lerarenopleiding, TU Eindhoven.

Het toetsen van competenties : een casus uit de onderwijspraktijk / door C. Crefcoeur
In: Onderwijs en Gezondheidszorg. - Vol. 29 (2004), nr. 1 ; p. I-IV
Deze toolkit is een voorbeeld van een competentietoets, voorafgaand aan de stage uitgevoerd bij 24 tweedejaars studenten aan de HBO-V te Nijmegen. Op basis van een verpleegkundige casus met een drietal varianten wordt een toets gepresenteerd, waarbij de observatielijsten en evaluatiecriteria zijn toegevoegd.

Toetsen van feitjes maakt plaats voor het beoordelen van gedrag / door Hein Cuppen
In: HBO Journaal. - Jrg. 22 (2000), nr. 9 ; p. 32 - 36
De verwachting is dat (intake) assessments een hoge vlucht gaan nemen in het hbo omdat de opleidingen moeten aansluiten bij de individuele bekwaamheden. In februari is het project Flexibilisering hbo van start gegaan en een belangrijk onderdeel daarvan is het deelproject Intake Assessment.Uit het assessment kan afgeleid worden welke competenties een student nog moet ontwikkelen. Het assessment center heet dan development center. In dit artikel wordt onder andere ingegaan op de 8 pabo's die samenwerken in het Educatief Oostelijk Samenwerkingsverband (EOS) in het project "Bekwaam beoordeeld". Hierin is gestart met het opzetten van ontwikkelingsgerichte assessments binnen het onderwijs zelf. Tot slot wordt ingegaan op de toekomst van assessment.

Toetsing van competenties / door Gerard Straetmans. - Arnhem : Cito, 1998.
Ingegaan wordt op alternatieven voor de al dan niet gestandaardiseerde, schriftelijke kennistoetsen. Verschillende methoden en technieken worden onderscheiden waarmee competentie onder testcondities kan worden vastgesteld.

Toetsplanontwikkeling in competentiegericht onderwijs : beleid voor verantwoord plannen van toetsing en examinering in het hoger onderwijs / Gea van Zutven, Marianne Polderdijk, Maurice de Volder. - Utrecht : Digitale Universiteit, 2004.
Bij het opstellen en verantwoorden van een toetsplan voor competentiegericht onderwijs moeten vele aspecten overwogen worden en keuzes gemaakt. Het handboek biedt achtergrondinformatie bij aspecten, factoren en overwegingen. Het is tevens een stramien voor de toetsplanverantwoording. Zie ook de bijbehorende website over toetsplanontwikkeling van de Digitale Universiteit: www.du.nl/toetsplan.

Een toetssteen voor assessments / door H. Tillema // In: HRD thema. - Vol. 2002 ;
p. 15-27. - tab. - Lit. opg.
Ingegaan wordt op de kwaliteitsaspecten van assessments.

Het vaststellen van competentie met vaardigheidstoetsen / door G.J.J.M.
Straetmans // In: Tijdschrift voor het hoger onderwijs. - Vol. 11 (1993), nr. 3 ;
p. 188-204. 
Bespreking van diverse technieken waarmee competentie op het gebied van
vaardigheden kan worden vastgesteld. Centraal daarbij staat de vraag naar
de rechtvaardiging van conclusies over de competentie op grond van
toetsscores.

Verzilveren van hoe dan ook verworven competenties : een valide alternatief
voor de op exclusiviteit en uitsluiting gerichte, schoolgebonden examens / door
R. Klarus// In: Pedagogisch tijdschrift. - Vol. 25 (2000), nr. 1. - p. 35-60 

Wat zijn competenties niet? / door Paul van der Maesen de Sombreff, Lolle Schakel
In : Opleiding & Ontwikkeling .- Jrg. 12 (1999) nr. 12 ; p. 11-17
Verschillende adviseurs hanteren verschillende definities van het begrip "competentie". Er is ook verschil in zienswijze over de relatie van het begrip competentie met andere begrippen die gebruikt worden om werkprestaties te beschrijven en te verklaren. Het begrip competentie wordt onderscheiden van andere begrippen uit de prestatietaal: resultaat, gedrag, capaciteiten, eigenschappen, motivatie. Kennis en vaardigheden blijven over in de definitie van competenties.

Werken aan loopbaancompetenties : een integrale benadering / door Wil Bom, Thea Derks, Cobi van Wijngaarden. - 's-Hertogenbosch : Centrum voor Innovatie van Opleidingen (CINOP), 1999. - ISBN: 9050032869
In deze publicatie wordt nader ingegaan op loopbaancompetenties, betekenisgerichte leerprocessen en leerrijke situaties, een integrale aanpak van leer- en loopbaanbegeleiding, portfoliomethodiek en mentoring. Aan de hand van voorbeelden wordt geschetst wat een op competenties gerichte loopbaanbegeleiding van in- en uitstroom kan inhouden. Tot slot wordt een beeld geschetst van de toekomst.

Zin en onzin van competentiegericht opleiden / Fred Korthagen
In: Tijdschrift voor Lerarenopleiders (VELON). - Vol. 25 (2004), nr. 1 ; p. 13-23
In dit artikel ook aandacht voor het beoordelen van competenties.

Assessment van beroepscompetenties : beslissingen bij het invoeren van integratieve beoordelingen in de opleiding / door M. Elshout-Mohr, R. Oostdam en M. Overmaat
In: Tijdschrift voor hoger onderwijs 19 (2001), nr. 3, p. 205-221. - Lit. opg.
De te nemen beslissingen bij het invoeren van integratieve beoordelingen zijn beschreven vanuit theoretische inzichten en vanuit praktijkervaringen, opgedaan binnen de Educatieve Faculteit Amsterdam (EFA)

Assessment van competenties in een dynamisch curriculum / door Marianne Elshout-Mohr en Ron Oostdam. - Amsterdam : SCO-Kohnstamm Instituut, 2001. - ISBN :  9068136569
Dit rapport is gericht op de twee kernconcepten competentie en assessment. Doel is de relatie te expliciteren tussen deze concepten. Er worden drie beoordelingsmodellen naast elkaar gezet: het één-op-één-model, het vele-wegen-naar-Rome-model en het Rome-en-Rome-is-twee-model
Concept rapport voor ORD juni 2000

Beoordelen van competenties van docenten / door G. Straetmans en P. Sanders. - EPS-brochurereeks, 2001
Naast uitgebreide informatie en achtergronden over het beoordelen van competenties van leraren bevat de brochure een beschrijving van 4 instrumenten voor het beoordelen van docentcompetenties.

Beoordelen van leraren loont de moeite / door René van Drunen. - CPS, 2009. - ISBN 9789065086150
Dit boek laat zien waarom het beoordelen van medewerkers onderdeel moet zijn van effectief personeelsbeleid. Beoordelen is van belang voor de professionele ontwikkeling van leraren, maar ook voor de ontwikkeling van de school. De auteur beschrijft in kort bestek hoe scholen op eenvoudige wijze een beoordelingsbeleid kunnen vormgeven. Hoe zijn kwaliteitsverschillen tussen leraren zichtbaar en meetbaar te maken en op welke wijze krijgt de beoordeling een plaats in de gesprekscyclus. In de bijlagen zijn instrumenten opgenomen, die de school kan inzetten bij de uitvoering van het beoordelingsbeleid.

Beoordeling van docentcompetenties / door E. Roelofs en P. Sanders. - 23 p. : fig., tab. - Lit. opg.
In: Competentiegericht beroepsonderwijs : Gediplomeerd, maar ook bekwaam? / onder red. van M. Mulder, R. Wesselink en H. Biemans ... [et al.]. - Groningen : Wolters-Noordhoff, 2003. P. 277-299. - ISBN 9001138632

Beoordeling van docenten / door N. Verloop, D. Beijaard en J.H. van Driel
In: Pedagogische studiën. - Vol. 75 (1998), nr. 6 ; p. 171-187. - Lit. opg. - 
Reactie op: Blommaert, M. Problemen in verband met het voorspellen en het toetsen
van de beroepsbekwaamheid van de leraar. In: Pedagogische studiën 75 (1998), nr. 6, p. 161-170

Competentiegericht leren en begeleiden - Competentiegericht bewijzen en
beoordelen / door S. Wouda en M. Snoek ; onder red. van A. Rebel. - Educatief
Partnerschap, 2003. - 54 p. - EPS- project Assessment & portfolio in de
opleiding

Competenties in beeld : praktijkboek voor ontwikkeling en toetsing / Jan Dekker en Tiemen Zijlstra. - Baarn : HB Uitgevers, 2003. - 160 p. met cd-bijlage. - ISBN 9055744212
Duidelijke richtlijnen voor studenten, docenten en mentoren voor het (zelf)beoordelen van competenties die noodzakelijk zijn voor een beginnend leraar.

Competenties ontwikkelen in de lerarenopleiding : standaardsetting, leren en
beoordelen / door R. Klarus. - Wageningen : Stoas, 2003. - 60 p. - Inauguerele
rede bij e aanvaarding van het ambt van Lector competentieontwikkeling en
beoordeling aan Stoas Hogeschool op 21 mei 2003

Developing performance standards for teacher assessment by policy capturing / by M. van der Schaaf, K.M. Stokking and N. Verloop
In: Assessment & evaluation in higher education. - Vol. 28 (2003), nr. 4 ; p. 395-410. - Lit. opg.

The development of an assessment procedure for beginning teachers of English as
a foreign language / by A.M. Uhlenbeck. - Leiden : ICLON, 2002. - 286 p. : tab.
- Bevat Nederlandse samenvatting. - Lit. opg. - ISBN 9080472255

De evaluatie van het zij-instroomtraject in het primair onderwijs / door
Inspectie van het Onderwijs. - Utrecht : Inspectie van het Onderwijs, 2003. -
95 p. : bijl., fig. - Lit. opg. - ISBN 9059103009

Intake assessments in de lerarenopleiding : toelatingsprocedures voor
alternatieve lerarenopleidingen en toetssteen van assessment in de
lerarenopleiding / door B.C. Ackley, M.A. Fallon, H. Tillema ... [et al.]. -
Landelijk Programmamanagement Educatief Partnerschap, 2002. - 52 p.
Twee readers over de zij-instroomtrajecten in de Nederlandse
lerarenopleidingen. In de eerste wordt de mogelijke invloed bekeken van
persoonsgebonden factoren op de slaagkans van de lerarenopleiding en het
leraarschap. De tweede beschrijft de ontwikkeling en het gebruik van een
audit waarmee opleidingen hun gebruik van intake assessments onder de loep
kunnen nemen.

An interview protocol and scoring rubric for evaluating teacher performance /
by C.P. Flowers and D.R. Hancock // In: Assessment in education. - Vol. 10 (2003)
, nr. 2 ; p. 161-168. - Lit. opg.

Een kijkkader voor competenties voor de tweedegraads lerarenopleidingen / Annette Dietze, Frank Jansma en Aalt Riezebos. - Educatief Partnerschap, december 2000

De kwaliteit van leerlingoordelen over leraarsgedrag / door R. de Jong en K.J. Westerhof
In: Tijdschrift voor onderwijsresearch. - Vol. 23 (1999), nr. 4 ; p. 329-355. - Lit. opg.

Level descriptions and teacher assessment in England : towards a community of
assessment practice / by K. Hall and A. Harding
In: Educational research. - Vol. 44 (2002), nr. 1 ; p. 1-15. - tab. - Lit. opg.

Naar een audit van assessmentpraktijken in de lerarenopleiding / door Harm
Tillema, Sasja Dirkse-Hulscher en Veronique van de Hurk// In: Tijdschrift voor
lerarenopleiders. - Vol. 23 (2002), nr. 3 ; p. 20-26. - schema. - lit.opg
Ingegaan wordt op de kwaliteit van assessments, op kwaliteitscriteria voor
assessments en op een ontwikkeld audit-instrument.

The new handbook of teacher evaluation : assessing elementary and secondary 
school teachers / ed. by J. Millman and L. Darling-Hammond. - 
Newbury Park [etc.] : Sage, 1990. - ISBN 0803933940

Onderwijsvisie uitgangspunt voor gewenst gedrag / door E. Roelofs // In: Profiel.
  - Vol. 11 (2002), nr. 9/10 ; p. 50-52. - afb.
De Citogroep heeft een beoordelingsmodel ontwikkeld om docentencompetenties
te meten.

Een onderzoek naar de betrouwbaarheid en validiteit van studentoordelen over de 
didactische vaardigheid van universitaire docenten / door E. van Schooten,
M. Eiting en T.M. Bechger // In: Tijdschrift voor onderwijsresearch. - Vol. 18 (1993), nr. 1 ; p. 11-25. - Lit. opg.

De ontwikkeling van een assessmentprocedure voor de beoordeling van beginnende docenten Engels / door A.M. Uhlenbeck
In: VELON. - Vol. 24 (2003), nr. 1 ; p. 5-13. - Lit. opg.

Portfolio zonder blozen : het instrument doorgelicht vanuit het perspectief van de lerarenopleiding / Wil Meeus en Linda van Looy. - Antwerpen/Apeldoorn : Garant, 2005. - 107 pag. - ISBN 9041417157. - Zie: Google Books

Prikkels voor professionalisering : competentie-inventarisatie-instrumenten voor docenten / Tineke Meerburg. - Leiden : Universiteit Leiden, 2003. - 114 p.
De onderzoeksvraag die centraal staat in deze doctoraalscriptie: Wat is de kwaliteit van bestaande competentie-inventarisatie-instrumenten als stimulans voor professionalisering van docenten, gericht op het ondersteunen van het leren van studenten binnen het onderwijsconcept 'flexibel competentiegericht leren met ICT'? Het onderzoek is uitgevoerd in de context van de Flexibele Lerarenopleiding Verpleegkunde. De volgende instrumenten worden beschreven en beoordeeld: Competentieprofiel van de Digitale Universiteit, Docentcompetentiemeter DOCES, Digitaal Docentportfolio van de Educatieve Faculteit Amsterdam en DigiDidactometer.

Een procesmodel voor de beoordeling van competent handelen / Erik Roelofs
In: Tijdschrift voor Hoger Onderwijs. - Jrg. 24 (2006), nr. 3, p. 152-167
De auteur presenteert een algemeen procesgericht model voor competent handelen, dat is ontwikkeld in de context van het docentenberoep, maar dat ook toepasbaar is op andere beroepsdomeinen. Het model biedt een basis voor het ontwerpen en uitvoeren van assessments volgens hedendaagse edumetrische criteria.

Recognizing competence - evaluation of an alternative teacher licensing
assessment program / by H. Tillema and C. Verberg // In: Studies in educational
evaluation. - Vol. 28 (2002), nr. 4 ; p. 297-312. - Lit. opg.